Στο ξεκίνημα, στα πρώτα χρόνια της ζωής τους, τα παιδιά, ακριβώς επειδή δεν έχουν ακόμη εσωτερικεύσει τους κανόνες της κοινωνικής συμβίωσης, βρίσκονται συχνά αντιμέτωπα στη σύγκρουση ενδογενών επιθυμιών τους και εξωγενών πιέσεων που εκλαμβάνονται ως απαγορεύσεις.

Με το πέρασμα των χρόνων και την αποκρυστάλλωση των διαδικασιών της κοινωνικοποίησης, τα μεγαλύτερα παιδιά όπως αργότερα τα περισσότερα ώριμα άτομα, μαθαίνουν να συμβιβάζουν τις υποκειμενικές ενδογενείς τους ανάγκες με τις αντικειμενικές – εξωγενείς πιέσεις, αποφεύγοντας το συναίσθημα της σύγκρουσης. Παραμένει, όμως, πάντοτε σχεδόν μέσα μας μια αίσθηση απογοήτευσης, έστω και εάν με το συμβιβασμό αποφεύγουμε ακόμη πιο έντονα συναισθήματα που θα δημιουργούσε και η αρχική σύγκρουση, αλλά και η προτεινόμενη αποφυγή επίλυσής της.

Η σύγκρουση που δημιουργείται ανάμεσα σε δύο εξωγενείς πιέσεις ή απαιτήσεις του περιβάλλοντος είναι περισσότερο συμβολική αλλά το ίδιο οδυνηρή για κάθε άτομο που τη βιώνει. Για παράδειγμα μόνο, αναφέρω την περίπτωση όπου κατά τη διάρκεια της ενηλικίωσής μας μαθαίνουμε σε συνεχή βάση «το μάθημα» που συνοψίζεται τόσο πετυχημένα στη χριστιανική εκείνη παρότρυνση του « …. Αγάπα τον πλησίον σου όπως τον εαυτό σου…..» και εκδηλώνεται με την ανάγκη για διαμόρφωση συμπεριφοράς καλοσύνης και κατανόησης προς τρίτα πρόσωπα. Ταυτόχρονα, όμως, τα συστήματα των κοινωνικο- οικονομικών μας αξιών περιλαμβάνουν όχι μόνο την ευγενή άμιλλα και το συναγωνισμό, αλλά μαζί και τον έντονο ανταγωνισμό, την παρανοϊκή επαγρύπνηση, καθώς και τη χρήση κάθε μέσου για να επιτύχουμε στην ζωή μας.

Αυτή η πραγματική και τόσο γνωστή σε όλους μας αντίθεση ανάμεσα στην χριστιανική οξύτητα στη διαμόρφωση των διαπροσωπικών μας σχέσεων με άλλα άτομα δημιουργεί, όπως γνωρίζουμε, για τα περισσότερα άτομα καταστάσεις που είναι ψυχολογικά οδυνηρές και όχι τόσο εύκολα να επιλυθούν.

Η σύγκρουση δύο ενδογενών επιθυμιών είναι, συνήθως, πιο ήπιας μορφής. Έτσι, πχ, μπορεί να συμβεί να διαβάζετε ένα πολύ ενδιαφέρον βιβλίο αργά τη νύχτα, ή να έχετε μια συναρπαστική συζήτηση, και θα θέλατε να συνεχίσετε αυτή τη κατάσταση, αλλά σας αντιμάχεται η αίσθηση της κόπωσης, η κούραση, μαζί με τις γνωστές προοπτικές της κακής απόδοσης σας στο γραφείο ή στο εργοστάσιο το επόμενο πρωί.

Πηγή: Eξαρτήσεις και αποκλήσεις – Γιώργος Πιπερόπουλος