Επιδημίες πληροφοριών

Ποια είναι τα όρια της ιδιωτικότητας; Ποια είναι τα όρια της ελευθερίας της έκφρασης; Πως οι νέες τεχνολογίες επιδρούν στον δημόσιο χώρο; Πως επιδρούν στον ιδιωτικό χώρο;Δεν ξέρουμε ακόμα. Ξέρουμε μόνο ότι έχουν δώσει μεγάλες δυνατότητες στα ΜΜΕ και στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Ανέκαθεν ένα βασικό ερώτημα ήταν αν τα μέσα ενισχύουν την συνεννόηση και την συνοχή μιας ομάδας ή την ατομικότητα και την διαφοροποίηση και την διαλεκτική μεταξύ τους. Ο κίνδυνος πάντα ήταν και είναι να χρησιμοποιηθούν για να επιβάλλουν συμμόρφωση. Και η πεποίθηση ότι είμαστε άτομα με μια ταυτότητα και προοπτική γραμμικής συνέχειας και η πίστη ότι είμαστε απλά μέρη ενός συστήματος με κυκλικούς και πολύπλοκους δεσμούς μπορούν να διαστρεβλωθούν και να δώσουν διάφορες τερατώδεις θεωρίες συνωμοσίας, που τις στηρίζει η ανικανότητα αντοχής της ασυνέχειας, των αδιεξόδων, των αμφισημιών.

Ο Λιβιεράτος παρουσιάζοντας τους συγγραφείς ενός συλλογικού βιβλίου, για την έκρηξη της επικοινωνίας, αναφέρει: «Το εύρος της επανάστασης της επικοινωνίας» μαρτυρά έναν οικονομικό μηχανισμό που περιλαμβάνει όλες τις ανθρώπινες επαφές, το οργανικό σύνολο των συμβόλων του νου, των μέσων μεταβίβασης και διατήρησής τους». «Ως εξωτερικεύσεις και υλοποιήσεις του ανθρώπινου πνεύματος στην κατεύθυνση της διεύρυνσης και της ζωογόνησης, προεκτάσεις του προφορικού και του γραπτού λόγου, ο τύπος, το ραδιόφωνο, ο σιδηρόδρομος, ο τηλέγραφος, το τηλέφωνο κλπ κάνουν δυνατή την κατάκτηση του χώρου και του χρόνου, την άρση της εσωστρέφειας…….. προς όφελος μιας διευρυμένης κοινωνικότητας….». Η επαγγελία της επανάστασης αυτής ήταν ότι η διάδοση των μηνυμάτων εξασφαλίζει τους όρους για διαμόρφωση κοινής γνώμης και ευνοεί την ανθρώπινη φύση, παρά την απουσία διάκρισης των πληροφοριών και τον κίνδυνο της πληθώρας.

Δεν είναι δυνατόν εδώ να παρουσιάσω τα ευρήματα που οι θεωρητικοί της επικοινωνίας έχουν καταγράψει στο συλλογικό αυτό βιβλίο. Θα αναφερθώ μόνο σε ορισμένα μόνο ερωτήματά τους. Τα ΜΜΕ πριμοδοτούν τον περιττό, παραπλανητικό λόγο, την πομπώδη διακοσμητική αισθητική. Επιβάλλουν την ατζέντα των ιδιοκτητών τους στην πολιτική ζωή; Προάγουν την αυθεντική κριτική σκέψη, την ελευθερία της έκφρασης; Τις συνδέσεις τις κάνουν διάφοροι καθοδηγητές γνώμης τοποθετούμενοι στα σημεία επαφής μιας κοινωνικής ομάδας με τον έξω κόσμο; Τι είδους ακροατήρια γίνονται οι κοινωνίες; Πως χειρίζονται τα σύμβολα οι ανεύθυνοι υπεύθυνοι δημοσίων σχέσεων που έχουν κάνει κατάληψη στον δημόσιο χώρο; Πως μεταδίδεται η κοινωνική κληρονομιά; Θα ήταν δυνατόν να θεσπίσουμε ένα εποικοδομητικό ήθος, την κοινή γνώμη, τους θεσμούς, και την αυτονομία των ατόμων;

 

πηγή: τι λένε οι άνθρωποι στο δρόμο και τι ακούει ο ψυχαναλυτής του Σωτήρη Μανωλόπουλου