Οι ψυχαναλυτικές θεωρίες για το έγκλημα—Φρόυντ – Άντλερ

 

 

Alfred_Adler_(1870-1937)_Austrian_psychiatrist  Η ψυχική ζωή του ατόμου από την παιδική του ακόμα ηλικία καθορίζεται από ένα συνεχή πόλεμο του κόσμου του ασυνείδητου προς τον κόσμο του συνειδητού. Όταν το υποσυνείδητο δεν μπορεί να κρατήσει ισορροπία μεταξύ συνειδητού και ασυνείδητου (Εγώ, Υπερεγώ, Εκείνο), επικρατούν με αποτέλεσμα την εκδήλωσή του ανώμαλης (κοινωνικά) συμπεριφοράς). Σε πολλές περιπτώσεις η ενλόγω συμπεριφορά συνίσταται σε διάπραξη εγκλήματος, με το οποίο αναζητά ανακούφιση για τις εσωτερικές του συγκρούσεις. Αντίθετα, όταν το υποκείμενο κατορθώσει να ελέγξει την απωθημένη στο ασυνείδητο αντικοινωνικότητά του, εξελίσσεται σε κοινωνικά προσαρμοσμένο άτομο άτομο, χωρίς να αποκλείεται να διοχετεύσει τα ένστικτά του και τις αντικοινωνικές του τάσεις σε κοινωνικά αποδεκτές δραστηριότητες (πυγμαχίες, ταυρομαχίες κλπ) ή τις ανικανοποίητες επιθυμίες του libido σε πνευματικές η καλλιτεχνικές δραστηριότητες.

Μαθητής του Freud o Alfred Adler κατέστησε κεντρικό άξονα της θεωρίας του το συναίσθημα της μειονεκτικότητας, το οποίο δημιουργείται σε κάθε άτομο από την παιδική του ηλικία. Το ενλόγω συναίσθημα δημιουργείται σε όλα τα παιδιά είτε επειδή έχουν κάποια φυσικά ελαττώματα ή ανικανοποίητες επιθυμίες είτε απλώς και μόνο γιατί ζουν ανάμεσα στους δυνατούς και ανώτερους «μεγάλους». Συνειδητοποιούν λοιπόν ότι η ζωή είναι μια διαρκής πάλη, ένας συνεχής αγώνας μέσα σ” ένα εχθρικό περιβάλλον. Σε αντιστάθμισμα αυτού του συναισθήματος, αναπτύσσεται στο άτομο μια πολύ ισχυρή τάση για δύναμη και υπεροχή, η οποία το ωθεί να επιβληθεί στους άλλους ανθρώπους. Όταν αυτό γίνεται δυνατό με κοινωνικά ωφέλιμες εργασίες, που αναγνωρίζονται από τους τρίτους, το άτομο εξελίσσεται σε κοινωνικά προσαρμοσμένη προσωπικότητα, στην αντίθετη περίπτωση, η τάση για ανάπτυξη της προσωπικότητας του εκτρέπεται σε τάση για επιβολή σε έγκλημα σε βάρος των άλλων με οποιαδήποτε τρόπο, όχι σπάνια με την κατάληξη στο έγκλημα.

πηγή: εγχειρίδιο εγκληματολογίας του Στέργιου Αλεξιάδη