Τα ιδεολυπτικά και ψυχαναγκαστικά άτομα με ενδοβλητικό προσανατολισμό ενδιαφέρονται πάρα πολύ για ζητήματα ελέγχου και ηθικής ορθότητας. Για την ακρίβεια, έχουν την τάση να ορίζουν την ηθική ορθότητα με βάση τον έλεγχο. Αυτό σημαίνει ότι εξισώνουν την ορθή συμπεριφορά με την συγκράτηση τμημάτων του εαυτού τους που σχετίζονται με την επιθετικότητα, τη σεξουαλική επιθυμία και τις συναισθηματικές ανάγκες, θέτοντάς τα υπό αυστηρό έλεγχο. Έχουν την τάση να είναι άτομα βαθιά θρησκευόμενα και αξιόπιστα, που εργάζονται και ασκούν αυτοκριτική. Η αυτοεκτίμησή τους προέρχεται από την εκπλήρωση των απαιτήσεων των γονεϊκών  προσώπων που έχουν εσωτερικεύσει,

Αποτέλεσμα εικόνας για φωτογραφίες από ιδεοψυχαναγκαστικά άτομα

απαιτήσεις οι οποίες θέτουν υψηλά κριτήρια τόσο για τη συμπεριφορά τους όσο και, ορισμένες φορές, για τις σκέψεις τους. Ανησυχούν πολύ, ιδιαίτερα όταν καλούνται να κάνουν μια επιλογή και μπορούν εύκολα να παραλύσουν ψυχολογικά, όταν η επιλογή έχει σοβαρές συνέπειες. Tα ιδεοληπτικά άτομα με ανακλητικό προσανατολισμό επίσης ανησυχούν σε μεγάλο βαθμό, αν και το επίκεντρο των θεμάτων που τους απασχολούν είναι πιο εξωτερικό: Η «τέλεια» απόφαση είναι εκείνη που κανένας παρατηρητής δεν θα μπορούσε να της ασκήσει κριτική.

Αυτή η παράλυση είναι ένα ιδιαίτερα αρνητικό αποτέλεσμα της απροθυμίας των ιδεολυπτικών ατόμων να προχωρήσουμε σε μια επιλογή. Οι πρώτοι αναλυτές ονόμασαν αυτό το φαινόμενο «μανία της αμφιβολίας». Προσπαθώντας να διατηρήσουν όλες τις εναλλακτικές επιλογές ανοικτές, έτσι ώστε να μπορούν να διατηρούν (φαντασιωσικό) έλεγχο πάνω σε όλα τα πιθανά αποτελέσματα, τα ιδεοληπτικά άτομα καταλήγουν να μην έχουν επιλογές. Μια γνωστή μου με ιδεοψυχαναγκαστική προσωπικότητα, όταν έμεινε έγκυος επισκέφτηκε δύο γυναικολόγους που εργάζονταν σε δύο διαφορετικά ιατρικά κέντρα, με διαφορετική φιλοσοφία σχετικά με τη γέννηση των παιδιών. Σε όλη τη διάρκεια της εγκυμοσύνης της ασχολούνταν διαρκώς με το ποιόν γιατρό και ποια κλινική να προτιμήσει. Όταν έφτασε η ώρα του τοκετού χωρίς να έχει επιλύσει αυτό το ζήτημα, της πήρε πολύ χρόνο να αποφασίσει εάν η κατάστασή της δικαιολογούσε την εισαγωγή της στο νοσοκομείο και σε ποιο νοσοκομείο ακριβώς, έτσι στα τελευταία στάδια του τοκετού βρισκόταν ακόμη εκτός νοσοκομείου και υποχρεώθηκε να μεταβεί στην πλησιέστερη κλινική για να γεννήσει με τη βοήθεια του εφημερεύοντος ειδικευόμενου. Όλη αυτή η σχολαστική ιδεοληψία αποδείχτηκε μάταιη, όταν τελικά η πραγματικότητα έδωσε τη δική της λύση στην αμφιθυμία της.

Αυτό είναι ένα μόνο παράδειγμα της τάσης των ατόμων με ιδεοληπτική δομή να αναβάλλουν τη λήψη μιας απόφασης, μιας απόφασης μέχρις ότου καταστεί σαφής η «τέλεια» απόφαση, αυτή δηλαδή που θα ήταν απαλλαγμένη από ενοχή και αβεβαιότητα. Είναι συνηθισμένο τα άτομα να έρχονται για θεραπεία προσπαθώντας να επιλύσουν την αμφιθυμία μεταξύ δυο πιθανών συντρόφων, δυο ανταγωνιστικών πανεπιστημιακών προγραμμάτων, δύο αντίθετων ευκαιριών για εργασία και άλλα συναφή διλήμματα. Ο φόβος τους μήπως πάρουν μια «λανθασμένη» απόφαση, παράλληλα με την τάση να καταλήγουν σε αποφάσεις με έναν εντελώς ορθολογικό τρόπο – συνηθίζουν ιδιαίτερα να κάνουν λίστες με τα υπέρ και τα κατά της κάθε περίπτωσης – συχνά παρασύρουν έναν θεραπευτή να εκφράσει τη γνώμη του σχετικά με την επιλογή που του φαίνεται προτιμότερη, στην  οποία ένας ιδεοληπτικός ασθενής απαντά αμέσως με αντίθετα επιχειρήματα. Η πασίγνωστη φράση «ναι, αλλά….» που χαρακτηρίζει αυτά τα άτομα, θα πρέπει να θεωρηθεί, τουλάχιστον εν μέρει, ως μια προσπάθεια αποφυγής της αποφυγής που εμφανίζεται αναπόφευκτα με την ανάληψη κάποιας δράσης. Ένα δυσάρεστο αποτέλεσμα αυτής της ψυχολογίας είναι η δράση αναβολής και χρονοτριβής μέχρις ότου οι εξωτερικές συνθήκες – όπως οι απορριψή τους από τον ερωτικό τους σύντροφο, λοιπόν, ο υπέρμετρος ζήλος ενός ατόμου να διατηρήσει την αυτονομία του, οδηγεί τελικά στην εξάλειψή της.

Εκεί όπου ένα ιδεοληπτικό άτομο αναβάλλει και χρονοτριβεί, ένα ψυχαναγκαστικό άτομο κάνει πρόσω ολοταχώς. Τα άτομα με ψυχαναγκαστική οργάνωση αντιμετωπίζουν το ίδιο πρόβλημα με την ενοχή ή την ντροπή και την αυτονομία, αλλά το λύνουν προς την αντίθεση κατεύθυνση: περνούν στην δράση, προτού σκεφτούν εναλλακτικές επιλογές. Για τα ψυχαναγκαστικά άτομα, διάφορες καταστάσεις έχουν χαρακτηριστικά τα οποία αξιώνουν συγκεκριμένες συμπεριφορές.