Παρέκκλιση και μέσα ενημέρωσης

 

Επομένως, αναφορικά με το χαρακτήρα της δημόσιας συζήτησης ή διαδικασίας που συνοδεύει την εμφάνιση νέων μορφών παρέκκλισης, θα εξετάσουμε εκ του σύνεγγυς ορισμένες συγκεκριμένες προβληματικές γύρω από τον τρόπο με τον οποίο τίθεται το θέμα της παρέκκλισης στο συμβολικό χώρο των μέσων ενημέρωσης.

Η παρέκκλιση, για παράδειγμα, η οποία σε επίπεδο κοινωνικής πραγματικότητας χαρακτηρίζεται για την μοναδικότητά της, στα ειδησεογραφικά ρεπορτάζ μετατρέπεται αντίθετα σε μια σταθερά. Κατ’ αυτό τον τρόπο συμμεριζόμαστε την άποψη, με την οποία:

Η παρέκκλιση μεταβάλλει σημαντικά τη σημασία και τα χαρακτηριστικά της όταν γίνεται ειδησεογραφικό θέμα, γιατί στο θέμα της είδησης αντιστρέφεται η ιεραρχική σχέση μεταξύ κανονικότητας και εξαίρεσης, έτσι ώστε, στο πλαίσιο του παραδείγματος των μέσων μαζικής επικοινωνίας η παρεκκλίνουσα πράξη να αποτελεί τον κανόνα.

 

Γενικότερα μπορούμε να προσθέσουμε ότι:

Η δημοσιογραφική αφήγηση αξιοποιεί αρχικά την εισβολή του απροσδόκητου, του μοναδικού, του μη κανονικού, για να οργανώσει, στη συνέχεια, το συνταρακτικό στην κοίτη μιας ιστορίας που του αποδίδει μια ένα νόημα και το επαναφέρει στην τάξη των προβλέψιμων πραγμάτων. Με μια λέξη στην καθημερινότητα. Για την έννοια αυτή ότι προτιθέμεθα να ορίσουμε μιλώντας για «λόγο» του τύπου, ανταποκρίνεται στην πλήρη και απόλυτη υιοθέτηση αυτής της «καθημερινότητας» από πλευράς εφημερίδας.

Με άλλα λόγια, τα μέσα μαζικής ενημέρωσης, σύμφωνα με τη  παραπάνω θέση, φέρουν στην εμπειρία του καθενός γεγονότα τα οποία συνέβησαν ακόμα και σε κάποια απόσταση, αλλά που ωστόσο είναι εξαιρετικά, έκτακτα και επί των οποίων καλούμαστε όλοι να εκφέρουμε γνώμη, να συνταχθούμε, να πάρουμε θέση κατά, ή υπέρ ορισμένων συμβάντων (και ορισμένων πρωταγωνιστών) κατ’ αυτόν τον τρόπο, καθίσταται συλλογικά βιώματα.

Στο σημείο  αυτό, η ιδιαιτερότητα της συζήτησης περί ξένου συνίσταται, επομένως, στο ότι είναι η μορφή του «παρεκκλίνοντος ξένου» αυτή που χαρακτηρίζει. Αν ο παρεκκλίνων, όπως είπαμε, αντιπροσωπεύει υπό ορισμένες προϋποθέσεις αυτό που βρίσκεται εκτός της ομάδας, δείχνοντας μας τι είναι αποδεκτό και τι απορριπτέο από την κοινότητα, τι συμβαίνει όταν ο ξένος, ο αλλοδαπός, εγκληματεί, δηλαδή παραβαίνει τους νομικούς κανόνες εξ ου και στη συνέχεια τιμωρείται.

Λαμβάνουμε ως δεδομένο το γεγονός ότι ο αλλοδαπός, δηλαδή αυτό που έρχεται «απ’ έξω» σε σχέση με την κοινότητα υποδοχής, είναι ήδη για τον λόγο αυτό παρεκκλίνων, καθότι αναγκαστικά παρεκκλίνει, απομακρύνεται από τους κανόνες συμβίωσης (γραπτούς και άγραφους) της κοινότητας που τον αποδέχεται, μονολότι, ίσως ακόμα δεν υπόκειται εξ αυτού του γεγονότος σε κυρώσεις κατασταλτικού χαρακτήρα. Το επόμενο βήμα της επιχειρηματολογίας αυτής έρχεται, συνεπώς, να κρίνει ότι ο ξένος που εγκληματεί είναι στην πραγματικότητα δύο φορές παρεκκλίνων, μια φορά όταν η παρέκκλισή του (δηλαδή το γεγονός πως είναι ξένος έναντι αυτών που τον υποδέχονται», μολονότι ίσως δεν είναι αρεστή, δεν γίνεται ακόμη αντικείμενο μιας δημόσιας και επίσημης διαδικασίας στιγματισμού, ενώ στη δεύτερη παρέκκλιση έρχεται αντιμέτωπος με μέτρα που αφορούν άμεσα τις στρατηγικές του επίσημου κοινωνικού ελέγχου. Το μοντέλο αυτό ακολουθεί πιστά τις κατηγορίες της παρέκκλισης ή «πρωτογενούς» ή «δευτερογενούς» παρέκκλισης» του Lemert (1981).

Πηγή –Εικόνες Εγκλήματος